Đúng 6g sáng hôm sau, tôi đón cô Dung đến trước nhà nghỉ. Ngồi sau xe cô chở, đi dọc các con đường Huế, cô dẫn chúng tôi đến 1 quán phở đặc biệt ngon của Huế. Lần đầu tiên tôi gặp cô là vào tháng 3 năm ngoái, khi đó ra Huế chỉ kịp giao sách cho cô mà không kịp chào từ biệt lúc rời đi. Năm nay, mấy cô cháu gặp nhau mừng khôn tả.
Cô Dung công tác lâu năm trong ngành giáo dục & có 1 tủ sách hoạt động rất tốt ở làng Điền Lộc huyện Phong Điền. Cô kể, thuở nhỏ cô thích đọc sách đến nỗi đi bộ hàng chục ra Thị trấn & sang cả huyện khác để mượn sách về đọc. Cô mang ơn sách nên, tâm huyết với sách & cái hay, cái đẹp có được từ trong sách, lại thấy các em ở nông thôn còn thiệt thòi nhiều quá, muốn đọc cũng không có điều kiện nên cô đã xây 1 gian phòng, mua & gom góp sách từ khắp nơi về cho các em nhỏ trong làng đọc miễn phí. Hàng tháng, cô hỗ trợ tiền cho một người chị họ để trông coi, mở cửa phòng đọc hàng tuần. Cô còn mua các tranh ảnh để trang trí, trưng bày kỷ vật & sắp đặt các đồ mỹ nghệ để căn phòng cho thật sinh động, thu hút các em.
“Làng Điền Lộc cách thành phố Huế hơn 60km, cứ một vài tháng cô về thăm Tủ sách một lần, lúc nào cũng thấy các em tập trung đọc sách đông, các em ngoan nên sách cũng không bị mất mát đi nhiều”, niềm vui ánh lên trong mắt cô khi kể về Tủ sách.
Kinh tế không dư dả nhiều, lại bận rộn chăm sóc cha mẹ già & cháu ngoại còn nhỏ, nhưng cái tâm của cô thật quý, cô nghĩ & sống cho cả cộng đồng xung quanh. Vậy mà khi nhắc đến việc chia sẻ tủ sách của cô đến mọi người, cô nhất định lắc đầu từ chối, cô bảo đó chỉ là một công việc bình thường không có gì đáng kể.
Ăn sáng xong, chúng tôi ghé thăm nhà cô chốc lát, lúc ra cô cẩn thận gói mấy cái bánh bao để nhóm đi đường ăn lúc đói. Những lúc thế này thấy ấm lòng quá đỗi!
Chúng tôi có 1 ngày thong thả để thăm trường Quốc học, cồn Giã Viên, Thành nội, thiền viện Trúc Lâm & ghé thăm nhà Phúc – 1 thành viên nòng cốt của nhóm – ở huyện Phú Lộc, cách Huế chừng 20km…
2g chiều, đoàn tiếp tục chạy xe về Tam Kỳ chuẩn bị cho buổi Tọa tàm phát triển Tủ sách tỉnh QuảngNamngày hôm sau.
Nhóm chúng tôi dự định tới Tam Kỳ khoảng 7g tối, kịp để nghỉ ngơi & trao đổi nội dung buổi họp với bác Nguyễn Viết Nguyên – Cựu học sinh Quốc Học khóa 1961-1964, bác đang là Phó chủ tịch hội cựu Giáo Chức tỉnh Quảng Nam. Thế nhưng quãng đường dài gần 200km, trời tối & 1 chiếc xe lại bể bánh nên trễ lịch trình hơn 2 tiếng.
Các Nguyên nóng ruột gọi điện liên tục với các bác để tìm cách liên lạc với đoàn, biết tin, tôi với Trang vào Tam Kỳ trước để bác an tâm. Ba bạn nam ở lại vá xe xong vào sau.
Đến nơi, bác cháu mừng rỡ. Lần gặp dầu tiên của tôi với bác là lần bác vào thành phố cách đây 2-3 năm trước, còn các bạn gặp bác lần đầu nhưng cảm giác thân thuộc như đã là bác cháu từ rất lâu.
Chúng tôi trao đổi ngắn rồi bác ra về. Chúng tôi vệ sinh, dọn dẹp tài liệu rồi đi ăn tối lúc 10g đêm. Hỏi chị lễ tân thì cho biết các quán ngon đã đóng của hết rồi, chúng tôi ghé tình cờ 1 quán cơm gà, vậy mà lai khá ngon.
Về đến phòng hơn 11 giờ khuya, cả nhóm chìm ngay vào giấc ngủ sau một ngày di chuyển khá dài & mệt.
Đúng 8g sáng, mọi người đã có mặt đông đủ tại Sở Giáo Dục số 8 Trần Phú để tham dự buổi tọa đàm “Phát triển Tủ sách trên địa bàn tỉnh QuảngNam” dưới sự chủ trì của hội Cựu Giáo Chức.
Gần 20 người tham dự, trong đó có bác Trương Văn Huyên – Phó Chủ tịch hội Khuyến học tỉnh và các bác Chủ tịch hội cựu giáo chức ở các huyện cùng các bác, cô chú giữ sách về tham dự khá đầy đủ.
Địa bàn tỉnh QuảngNamhiện có 21 Tủ sách đang hoạt động thông qua hội Cựu Giáo chức phân phối, các giáo viên về hưu giữ gìn & quản lý. Các Tủ sách đã phát huy được tác dụng lớn & tích cực với trẻ con & ngườitrong vùng.
Buổi tọa đàm đã tạo điều kiện cho người cõng sách & giữ sách được gặp nhau trao đổi chân thành. Những hiệu quả thực tế Tủ sách mang lại & cả những khó khăn, trở ngại, những yếu điểm đều được nêu ra để trao đổi thẳng thắn nhằm tìm cách phát huy các tác dụng mà Tủ sách mang lại.
Có những Tủ sách từ 200 quyển ban đầu hiện nay đã tăng lên gần 500 quyển, đó là Tủ sách phường Phước Hòa, TP. Tam Kỳ. UBND phường dành hẳn 1 gian chính trước cửa để Tủ sách hoạt động hằng ngày, hội cựu giáo chức phường đã huy động bàn ghế cho trẻ em đến có chỗ ngồi đọc nên phòng đọc rất đầy đủ, khang trang.
Cô Nga cùng các cô mượn trường, mở các lớp học tình thương cho các em nhỏ không có điều kiện đi học. Nên từ một địa bàn vốn hầu hết là dân nhập cư lao động phức tạp, các em ở đây rất ngoan. Cha mẹ các em cũng rất vui & ủng hộ các hoạt động của các cô, nên trong phường từ chỗ phức tạp lại trở nên khá trật tự & đoàn kết.
Các bác phát biểu rất chân thành. Vấn đề chính các Tủ sách gặp phải là thiếu sách, số lượng sách trong mỗi tủ còn ít, lại thiếu nguồn sách bổ sung nên trẻ em đọc một thời gian thì hết sách, lượt đọc cũng giảm dần.
Chốt lại, chúng tôi quyết định “thay máu, tiếp lửa” cho người giữ sách 21 tủ mới để đổi sách cho các Tủ cũ. Sách cũ sẽ được chọn lọc, sắp xếp & đặt mới ở nơi lân lận. Với các thức chuyển sách này, hội Cựu giáo chức sẽ tiếp tục theo dõi & chủ động tăng nguồn sách từ các nguồn lực tại địa phương.
Hơn 2 giờ trao đổi, chúng tôi thống nhất cùng bắt tay hành động cho việc phát triển Tủ sách toàn tỉnh thông qua mô hình Tủ sách hội cựu giáo chức này mà cái gốc phát triển bắt đầu từ việc tăng hiệu quả thực tế của mỗi Tủ sách đang hoạt động.
Kết thúc chương trình, những cái nắm chặt tay & khuôn mặt phấn khởi của bác Huyên, các bác như một con đường lớn vạch rõ mà chúng tôi khẳng định chắc chắn đã có các bác để đi cùng.
Chúng tôi vui sướng nhớ lại, bác Nguyên mới nhận được thư chưa đến một tuần. Chúng tôi nêu với bác những điều nhóm muốn thực hiện khi ra Tam Kỳ lần này. Tôi cũng không hy vọng Bác sẽ giúp được nhiều vì thời gian quá ngắn, mà địa bàn Tủ sách rải rác toàn tỉnh. Vậy mà hôm nay mọi người về đông đủ, bác Luận, các bác đi quảng đường hơn 40km để về tham dự. thật là một niềm vui quá lớn với cả nhóm chúng tôi.
10g30, chúng tôi rời Sở để ghé thăm Tủ sách của cô Nga mà tôi đã kể với các bạn ở trên. Đón chúng tôi, cô Nga & cô Lệ chia sẻ những hoạt động của Tủ sách & công tác dạy lớp học tình thương. Đến tận nơi, mới biết cái tâm cuả người thầy giáo về hưu vẫn còn đau đáu lắm. Các cô thay phiên nhau trực ở Tủ sách mổi tuần 3 buổi, để làm được công việc này phải có cái tâm & sự kiên trì rất lớn.
Lần trước Chương trình chuyển ra 40 bộ sách Giáo khoa cấp 2, cô giữ lại 20 bộ cho các em mượn học hè ở lớp học tình thương & hỗ trợ huyện Nam Trà My 20 bộ cho các em không có tiền mua sách. Nhìn thấy những cuốn sách 3 năm trước chúng tôi sắp xếp, đóng gói vận chuyển ra ga tàu, giờ vẫn được giữ gìn ở đây & đã qua tay bao nhiêu em nhỏ, lòng thật vui sướng vô cùng..
Cô mong nhận được thêm 1 số bộ sách Giáo khoa cấp một, chúng tôi hứa về sẽ quyên góp rồi gởi ra sớm trước hôm khai giảng lớp học hè.
Chúng tôi ăn trưa xong, rồi Tam Kỳ lúc 1 giờ chiều để thăm tủ sách ở huyện Duy Xuyên, cách đó chừng 50 cây số.
Bác Luận – Chủ tịch hội Cựu giáo chức huyện Duy Xuyên dẫn chúng tôi đi vào con đường làng & dừng chân trước một căn nhà nằm yên tĩnh nhìn ra đồng lúa xanh mượt.
Đây là nhà của cô Nga – một giáo viên về hưu tự nguyện nhận sách về giữ cho các em trong làng đọc. Nhà nhỏ nhưng được bài trí rất đẹp, những chậu hoa xinh xắn trải lối vào nhà. Tủ sách được cô đóng rất chắc chắn, nằm ngay gian chính của phòng khách. Cô đem mấy quyển sách mới đem từ Đà Nẵng về cho chúng tôi xem, “sách hay lắm nhưng các em không thích lắm vì không hợp tuổi…Thầy cô giáo trong trường cũng hay đến mượn đọc, nên cô mang về đây”.
Cô kể, mùa hè trẻ em đến nhiều lắm. Còn mùa thi cô phải ngưng cho các em mượn vì sợ các em không tập trung học được. Trong lúc ngồi chơi, có 1 em bé đến trả sách, cô mở tủ lấy sổ cho mượn đọc ra ghi chú lại, tôi bắt gặp những hàng dài mượn sách. Cô bảo đây là cuốn mới thay cho cuốn cũ đã đầy.
Ai nói các em không có thói quen đọc sách? Hãy đặt một Tủ sách để các em tự do đến đọc, ta sẽ có câu trả lời rõ nhất.
Rời nhà cô gần 4g chiều, chúng tôi vào thăm thánh địa Mỹ Sơn cách đó chừng 30km, sau đó vòng qua Hội An & dự định trên đường về Đà Nẵng sẽ gặp bạn Hoàn, bạn đang công tác tại Viện Khoa học Xã hội vùng Trung Bộ đóng tại Ngũ Hành Sơn.
Tình cờ nhận được mail của Hoàn ngay dịp đi thực tế này, chúng tôi mong sẽ gặp được bạn để trao đổi nhiều hơn nhưng rồi không kịp. Hội An đón chúng tôi bằng một trận mưa xối xả về đêm, tới Đà Nẵng gần 11g đêm, chúng tôi vội tìm khách sạn, tắm rửa, sắp xếp đồ đạc cho chuyến đi 3 ngày tới lên dãy Trường Sơn, hành trình mà tất cả chúng tôi đều không hình dung được nó có ý nghĩa nhường nào cho đến khi đặt chân đến đó!
Phần 3: Tây Giang & Chuyến Đi Xuyên Dãy Trường Sơn.
(Trích Nhật Ký Tủ sách: Hành trình Đà Nẵng – Huế – Quảng Nam – Tháng 04.2013)
Leave a Comment