Thư viện rất bé, vỏn vẹn vài trăm cuốn sách. Ở thành phố, chỉ đủ để gọi là một tủ sách. Thế nhưng, với trẻ em nông thôn, đó là cả một kho tàng vô cùng quí giá.
Quảng Điền là vùng đất học, trên mảnh đất nghèo khổ mà anh hùng này, đã có rất nhiều nét đẹp văn hóa sinh sôi. Những năm qua, sau luỹ tre làng xanh rì ấy, biết bao thư viện làng bé nhỏ âm thầm ra đời. Mỗi người đóng góp 1 cuốn sách, tủ sách theo thời gian mà lớn dần lên. Người nông dân đọc sách, bổ sung được kiến thức trồng trọt, chăn nuôi; trẻ em đọc sách, học được bao bài học làm người…Mỗi người dân đều ý thức rằng, từ những thư viện bé nhỏ này, những hạt mầm tri thức sẽ được gieo trồng và nảy nở, góp phần làm khởi sắc diện mạo của vùng đất nhọc nhằn từ bao đời nay. Toàn huyện có 102 làng thì đã có 30 làng xây dựng được mô hình thư viện. Phần lớn các thư viện hoạt động hiệu quả, thu hút nhiều độc giả, đặc biệt là các độc giả nhí.
* Thư viện của những tấm lòng
Cho đến tận bây giờ, anh Hoàng Tuấn Nam, cán bộ văn phòng HĐND và UBND huyện Quảng Điền vẫn chưa quên được cái cảm giác vui mừng khi nghe anh Nguyễn Lương Nhuận, 1 người cùng thôn Giang Đông (Thị trấn Sịa) vui mừng báo tin thầy Lê Hữu Thận, đại diện cho Chưong trình TÙ SÁCH GIẢI TRÍ GIAO DỤC CHO THANH THIẾU NIÊN NÔNG THÔN của cựu học sinh Trường Quốc Học Huế niên khóa 1961-1964 quyết định mở ngay tại thôn Giang Đông và trên dưới 30 dịa diễm khác như ở thôn An Gia, Thach Bình càc trừơng học. Là người tâm huyết với sự nghiệp giáo dục của quê hương, anh Nam phấn khởi bỏ luôn cả bữa cơm tối. Không phí thời gian, 2 anh hì hụi cùng nhau bàn bạc, cân nhắc từng câu, từng chữ viết bức thư ngõ bày tỏ ước muốn của mình với nhóm Thiện Nguyện. Ngay sau đó, tủ sách mang tên Lê Quí Đôn của thôn Giang Đông ra đời. Ban đầu là 200 cuốn. Sau đó tăng dần lên cả về số lượng lẫn chất lượng. Ngoài số sách do nhóm Thiện Nguyện tặng, anh Nam và anh Nhuận tự nguyện góp hết số sách mà mình có vào. Đó là câu chuyện xảy vào một ngày đầu năm 2007. Thấm thoắt đã 1 năm trôi qua. Hiện nay, tủ sách đã tăng gấp đôi. Ngoài các loại truyện tranh, truyện cổ tích dành cho thiếu nhi, tủ sách còn có sách khuyến nông, bổ sung tri thức trồng trọt cho nông dân, tạp chí tri thức trẻ… Đối với vùng quê nghèo này, tủ sách đã có thể gọi là một thư viện “mini” thu hút đông đảo bạn đọc.
Cũng ở thị trấn Sịa, nhưng thư viện của thôn An Gia có qui mô lớn hơn. Nhà riêng ông Hoàng Hữu Hy, một cán bộ về hưu trong thôn, được nhóm Thiện Nguyện chọn làm nơi đặt tủ sách. Một điều rất lạ, cả gia đình ông Hy đều “yêu” cái thư viện nhỏ bé này. Ông Hy có 3 người con trai, cả 3 đều là nhà giáo. Yêu sách, yêu trẻ, có bao nhiêu sách, các anh đóng góp hết cho thư viện. Ông Hoàng Hữu Hỷ, em trai của ông, một nông dân chân lấm tay bùn cũng nhiệt tình đóng góp sách với mong muốn thư viện của thôn sẽ ngày một “giàu có” hơn. Ngoài ra, thư viện thôn An Gia còn có sự chung tay của hơn 40 giáo viên trong thôn. Số sách vì thế mà ngày càng nhiều. Ban đầu, thư viện chỉ vỏn vẹn 2 trăm cuốn sách. Sau một năm đã tăng lên 6 trăm cuốn. Ngoài việc bao sách, đánh số, đưa ra những qui định về việc mượn trả sách, ông Hy còn thường xuyên kiểm tra kiến thức, cảm nhận của các em sau khi đọc sách. Những em có cảm nhận hay đều được một phần quà nho nhỏ. Chỉ là vài cuốn vở, cây bút…nhưng các em vô cùng phấn khởi, khơi gợi được lòng đam mê đọc sách của các em. Trước đây, mùa hè các em thường đội nắng đi bắt ốc, bắn chim…Từ ngày có thư viện, các em chăm chú đọc sách. Em Lê Thị Thanh Nhàn, học sinh lớp 5, Trường Tiểu học số I Thị trấn Sịa hồn nhiên kể: “Em rất thích đọc truyện tranh, nhất là các truyện Nhị thập tứ hiếu, tâm hồn cao thượng… Những câu chuyện ấy là những bài học quí giá giúp em sống tốt hơn, hiếu thảo với cha mẹ, thân ái với bạn bè”. Có thư viện, các bậc phụ huynh cũng yên tâm hơn. Chị Hoàng Thị Cẩm Thảo, mẹ cháu Nhàn cho biết: “Từ ngày có thư viện, các cháu chăm chỉ đọc sách, không còn nghịch phá các trò chơi nguy hiểm nữa. Chúng tôi rất yên tâm. Đáng mừng hơn là các cháu biết học tập những tấm gương trong sách, ngoan ngoãn và biết nghe lời”.
Nói đến thư viện làng ở Quảng Điền, không thể bỏ qua thư viện thôn Thach Bình (Thị trấn Sịa) bởi đây là một trong những thư viện khang trang nhất, ra đời sớm nhất và hoạt động hiệu quả nhất. Ra đời cách đây 4 năm, thư viện ngự trị ở nhà sinh hoạt cộng đồng của thôn. Có người quản lý, có thủ thư, có bàn ghế, thư viện đi vào hoạt động có giờ giấc và lề lối. Được sự hỗ trợ của Thư viện Tổng hợp tỉnh, đến nay, số sách ở thư viện đã tăng lên 6 nghìn cuốn, vượt xa con số 2 trăm cuốn lúc đầu. Với qui mô này, thư viện thôn Thạch Bình trở thành thư viện điển hình trên toàn huyện Quảng Điền.
* Vẫn cần những bàn tay chia sẻ
Ngoài 3 thư viện lớn ở thị trấn Sịa, Quảng Điền còn rất nhiều thư viện khác như thư viện thôn Hà Lạc (Quảng Lợi), thư viện thôn An Thành (Quảng Thành)…Tuy nhiên, các thư viện này vẫn chưa có điều kiện để hoạt động hiệu quả.
Đến thôn Hà Lạc (Quảng Lợi), gặp bất cứ một em học sinh nào đều hỏi được nhà cô Đặng Thị Chuồn, bởi đây đã từng là địa chỉ lui tới mượn sách thường xuyên của các em. Ra đời từ năm 2005, cũng bắt đầu với 2 trăm cuốn sách. Thế nhưng, sau 3 năm hoạt động, số sách ở đây lại không tăng thêm mà giảm đi rất nhiều. Lý do khá đơn giản, thôn Hà Lạc nằm cách xa thị trấn, đường sá đi lại khó khăn, ít được sự quan tâm, hỗ trợ của các cá nhân, tổ chức. Một lý do nữa được cô Đặng Thị Chuồn đưa ra là, các em mượn sách rồi không trả! Hiện nay, số sách còn lại không quá 1 trăm cuốn, cô Chuồn cũng cho biết, sách ở đây được các em đọc đi đọc lại mãi đến thuộc lòng. Không có sách bổ sung nên các em đâm chán. Tủ sách dần dần cũng ngưng hoạt động. Số lượng bạn đọc chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Có nhiều ngày, tủ sách vắng hẳn bóng độc giả. Em Hoàng Phương, một độc giả của tủ sách tâm sự: “Những ngày mới có tủ sách, chúng em rất vui, ai cũng mê đọc sách, quên cả chơi những trò khác. Nhưng đọc rồi cũng hết. Đọc đi đọc lại mãi chúng em đâm chán. Bây giờ, điều chúng em mong muốn nhất là có nhiều sách mới để chúng em tiếp tục được đọc những câu chuyện hay và bổ ích”.
Không chỉ ở thư viện thôn Hà Lạc vấp phải tình trạng thiếu sách, ngay cả những thư viện hoạt động có hiệu quả như thư viện thôn Giang Đông (Thị trấn Sịa) cũng gặp phải tình trạng này. Anh Hoàng Tuấn Nam cho hay: “Hiện nay, các độc giả quen thuộc của tủ sách hầu như đã “ngốn” hết số sách mà họ yêu thích. Hàng ngày, hàng tuần họ đều mong chờ số sách mới. Cùng với sự mong chờ của độc giả, chúng tôi, những người làm công tác văn hóa rất mong sự hỗ trợ của các cá nhân và xã hội. Với chúng tôi, dẫu sách cũ cũng vô cùng quí giá”.
Trong Vi Hiền truyện đã có một đúc rút đầy ý nghĩa: “Để cho con một hòm vàng không bằng dạy cho con một quyển sách hay”. Thiết nghĩ, mô hình thư viện ở nông thôn là một mô hình hay và cần được duy trì. Mong rằng, mỗi cá nhân chúng ta cùng chung tay, góp sức vì một ngày mai của trẻ em nông thôn. Một ngày mai có những trang sách với biết bao bài học làm người cao đẹp.
Lý Hạnh
Tháng 12 năm 2008
Leave a Comment